De test was nooit bedoeld voor dit. Zestig vragen, dertig kenmerken, gebouwd om één relatie te toetsen: die tussen twee partners. Toch zie ik het gesprek de laatste maanden steeds vaker de bocht nemen.
Een gesprek begint over de partner. Twintig minuten later gaat het over de dochter. Of de zoon. 'Is dit normaal, dat hij zo reageert?' En dan, zachter: 'Doe ik dit soms ook?'
Die tweede vraag komt niet uit nieuwsgierigheid. Hij komt uit angst.
Ik hoor dit ondertussen te vaak om het toeval te noemen. Wie leert kijken naar patronen in zijn relatie, kan zijn blik niet meer uitzetten thuis. En thuis zit een kind dat elke dag naar jou kijkt, niet naar je partner.
Hier slaan de meeste stukken over dit onderwerp de plank mis. Ze geven je een lijstje, je vinkt vier van de tien aan, en je loopt weg met een label dat je jezelf niet mag opleggen. Dat doe ik hier niet.
Want onderzoek is op dit punt eigenlijk vrij helder: wie wakker ligt van de vraag of hij te veel op zijn kind projecteert, is daardoor meestal net géén narcist. Een narcist ligt daar niet van wakker. Wat jou wakker houdt, is precies wat een narcist mist. Een geweten dat meekijkt.
Dat betekent niet dat je vrijuit gaat. Het betekent dat de vraag verschuift. Niet 'ben ik er één', maar 'welk stuk van dit patroon zit wél in mij'. Lastiger om te stellen. Eerlijker om te beantwoorden.
Vier plekken waar ik dat stuk het vaakst zie opduiken.
Je noemt het rust in huis. Je kind noemt het later misschien 'nooit wist ik waar ik aan toe was'.
Zwijgen voelt als volwassen. Vaak is het vermijden met een net pak aan.
Je wint de discussie met je kind. Niet omdat je gelijk hebt, maar omdat jij groter praat en langer volhoudt. Een gesprek gevoerd is geen gesprek gewonnen.
Na een uitbarsting herstel je eerst je eigen gezicht. Het 'sorry' tegen je kind komt later. Soms komt het nooit.
En soms troost je kind jou, zonder dat je het zo benoemt. Een klein mens dat zijn eigen dag opzij zet voor jouw stemming. Dat is geen band, dat is een omkering.
Vier zinnen. Geen diagnose. Wel vier vragen om deze week bij jezelf te leggen, zonder erover te posten en zonder het meteen aan je partner voor te leggen. Gewoon voor jezelf.
Welke van de vier raakt het hardst?
Danker